Πώς επενδύω τα δικά μου χρήματα

Επενδύω τα δικά μου χρήματα από το 2019. Στο μεταξύ, έχω ζήσει ως επενδυτής τόσο την κατάρρευση του 2020 όσο και την πτωτική αγορά του 2022. Μετά από βίντεο για χρηματιστηριακές φούσκες και απάτες, αρκετοί με ρωτούν τι κάνω εγώ με τα χρήματά μου. Εδώ, λοιπόν, παρουσιάζω ολόκληρο το χαρτοφυλάκιό μου: ποιες επενδύσεις έχω, τι ποσοστό καταλαμβάνει καθεμία και γιατί τις επέλεξα. Δεν αναφέρω απόλυτα ποσά.

ΕΠΕΝΔΥΣΗ	ΠΟΣΟΣΤΟ
Παγκόσμια διασπορά	36%
iShares Core MSCI World	22%
iShares MSCI World Small Cap	7%
iShares Core MSCI Emerging Markets IMI	7%
Στρατηγικές βάσει παραγόντων	14%
iShares Edge MSCI World Value Factor	7%
iShares Edge MSCI World Momentum Factor	6%
Δείκτης τεχνολογίας	11%
iShares Nasdaq 100	11%
Μεμονωμένες μετοχές	39%
Alphabet	14%
Taiwan Semiconductor (TSMC)	7%
Microsoft	5%
Amazon	5%
Nvidia	4%
Micron	3%

Σκέφτομαι το χαρτοφυλάκιο σε δύο μέρη. Το πρώτο ακολουθεί την ευρύτερη αγορά, με μεγάλη διασπορά, χαμηλό κόστος και δύο επιπλέον στρατηγικές βασισμένες σε επενδυτικούς παράγοντες. Το δεύτερο είναι μια πιο συγκεντρωμένη επιλογή υπέρ της τεχνολογίας. Για να διατηρήσω καθεμία από αυτές τις ενεργές θέσεις, πρέπει να έχω λόγο να την προτιμώ από την απλή εναλλακτική του πρώτου μέρους.

Η βάση του χαρτοφυλακίου: παγκόσμιες μετοχές, 36%

Η βάση του χαρτοφυλακίου μου αποτελείται από τρία ETF που παρακολουθούν χρηματιστηριακούς δείκτες: ένα για εταιρείες μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης στις ανεπτυγμένες αγορές (περίπου 62% αυτού του μέρους), ένα για εταιρείες μικρής κεφαλαιοποίησης στις ανεπτυγμένες αγορές (20%) και ένα για τις αναδυόμενες αγορές (18%). Μαζί δίνουν έκθεση σε χιλιάδες εταιρείες από δεκάδες χώρες.

Υπάρχουν τρεις λόγοι που επέλεξα αυτή τη βάση.

Είναι δύσκολο να ξεπεράσεις την απόδοση της αγοράς, ακόμη κι αν είσαι επαγγελματίας. Οι ετήσιες εκθέσεις SPIVA της S&P δείχνουν ότι τα περισσότερα ενεργά διαχειριζόμενα μετοχικά κεφάλαια αποδίδουν χειρότερα από τον δείκτη αναφοράς τους. Όσο μεγαλώνει η περίοδος σύγκρισης, τόσο αυξάνεται συνήθως και αυτό το ποσοστό. Το 2025, το 82% των πανευρωπαϊκών μετοχικών κεφαλαίων σε ευρώ είχε χαμηλότερη απόδοση από τον S&P Europe 350. Γι' αυτό θεωρώ λογικό να ξεκινώ από ένα χαρτοφυλάκιο που απλώς ακολουθεί την αγορά.

Δεν θέλω να εξαρτώμαι από μία μόνο χώρα. Ο ιαπωνικός χρηματιστηριακός δείκτης χρειάστηκε 34 χρόνια για να ξεπεράσει το υψηλό του 1989. Το Χρηματιστήριο Αθηνών εξακολουθεί να βρίσκεται περίπου στο ένα τρίτο του υψηλού του 1999. Η μακροχρόνια έρευνα των Dimson, Marsh και Staunton δείχνει ότι οι μετοχές έχουν ανταμείψει τους υπομονετικούς επενδυτές σε πολλές αγορές. Αυτό, όμως, δεν μας λέει ποια χώρα θα έχει την καλύτερη πορεία την επόμενη δεκαετία.

Τα κόστη έχουν σημασία, ιδιαίτερα σε βάθος χρόνου. Τα ETF ευρέων δεικτών έχουν συνήθως πολύ χαμηλότερες χρεώσεις από ένα τυπικό ενεργά διαχειριζόμενο κεφάλαιο. Όσα χρήματα δεν πληρώνω σε προμήθειες παραμένουν επενδυμένα και μπορούν να συνεχίσουν να αποδίδουν.

Χρησιμοποιώ τρία ETF αντί για ένα, ώστε να επιλέγω ο ίδιος τα ποσοστά τους. Έχω μεγαλύτερη συμμετοχή σε εταιρείες μικρής κεφαλαιοποίησης και αναδυόμενες αγορές από όση προβλέπει ο ευρύτερος παγκόσμιος δείκτης. Ιστορικά, αυτές οι κατηγορίες έχουν συνδεθεί με την προσδοκία υψηλότερων μακροπρόθεσμων αποδόσεων, αλλά και με μεγαλύτερες διακυμάνσεις. Οι αναδυόμενες αγορές προσθέτουν επίσης έκθεση σε οικονομίες με διαφορετική δυναμική από τις ΗΠΑ.

Δύο συμπληρωματικές στρατηγικές: 14%

Διατηρώ δύο ETF, σε περίπου ίσα ποσοστά, που δίνουν μεγαλύτερο βάρος στους επενδυτικούς παράγοντες της αξίας (value) και της ορμής (momentum). Η αξία αφορά εταιρείες με χαμηλή αποτίμηση σε σχέση με τα θεμελιώδη οικονομικά τους στοιχεία. Η ορμή αφορά μετοχές που είχαν σχετικά καλύτερη απόδοση το προηγούμενο διάστημα.

Η αξία και η ορμή είναι από τους πιο μελετημένους επενδυτικούς παράγοντες. Η έρευνα των Fama και French συνέβαλε στην κατανόηση της αξίας, ενώ οι Jegadeesh και Titman μελέτησαν την ορμή. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα του συνδυασμού τους είναι ότι δεν αποδίδουν απαραίτητα καλά την ίδια περίοδο. Οι Asness, Moskowitz και Pedersen εντόπισαν αρνητική συσχέτιση ανάμεσά τους σε διαφορετικές αγορές και κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων. Ιστορικά, λοιπόν, ο συνδυασμός τους ήταν πιο σταθερός από κάθε στρατηγική ξεχωριστά. Η έκθεση στην αξία εξισορροπεί, ως έναν βαθμό, και τη μεγάλη συμμετοχή μου σε τεχνολογικές μετοχές ανάπτυξης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι αυτές οι στρατηγικές αποδίδουν κάθε χρόνο. Μπορεί να μείνουν πίσω από την αγορά για μεγάλα διαστήματα. Για παράδειγμα, η αξία υστέρησε έναντι των μετοχών ανάπτυξης στο μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 2010. Γι' αυτό τις αντιμετωπίζω ως μακροπρόθεσμες επιλογές, γνωρίζοντας ότι θα υπάρξουν περίοδοι που θα με κάνουν να τις αμφισβητήσω.

Η μεγάλη μου έκθεση στην τεχνολογία: 50%

Το 50% του χαρτοφυλακίου μου συνδέεται με την τεχνολογία: 11% σε ένα ETF που ακολουθεί τον δείκτη Nasdaq 100 και 39% σε έξι μεμονωμένες μετοχές. Η μεγαλύτερη θέση μου είναι η Alphabet, με 14%. Ακολουθούν οι TSMC, Microsoft, Amazon, Nvidia και Micron. Τις διατηρώ ως θέσεις με ορίζοντα από μερικούς μήνες έως και χρόνια.

Αυτές οι έξι εταιρείες έχουν κάτι κοινό: συμμετέχουν, από διαφορετική θέση, στην υποδομή που χρειάζεται το AI. Η Nvidia σχεδιάζει τσιπ, η TSMC τα κατασκευάζει και η Micron προμηθεύει μνήμες. Η Microsoft, η Amazon και η Alphabet παρέχουν υπολογιστική ισχύ και υπηρεσίες cloud. Η δική μου εκτίμηση είναι ότι τα κέρδη τους μπορούν να αυξάνονται ταχύτερα από την ευρύτερη αγορά για αρκετά χρόνια.

Είναι το πιο συγκεντρωμένο μέρος του χαρτοφυλακίου μου και αυτό για το οποίο έχω τη μικρότερη βεβαιότητα από πλευράς στοιχείων. Το γνωρίζω και το επιλέγω συνειδητά. Όταν το μισό χαρτοφυλάκιο είναι εκτεθειμένο στον ίδιο κλάδο, ο κίνδυνος συγκέντρωσης είναι μεγάλος, ιδιαίτερα αν συνυπολογίσουμε την τεχνολογία που ήδη περιλαμβάνεται στα παγκόσμια ETF. Αν η ανάπτυξη του AI επιβραδυνθεί, είναι πιθανό όλες αυτές οι θέσεις να πιεστούν ταυτόχρονα.

Γι' αυτό έχω θέσει έναν συγκεκριμένο κανόνα.

Ο κανόνας μου: κάθε ενεργή επιλογή συγκρίνεται με τον πυρήνα

Κάθε ενεργή επενδυτική απόφαση, από τη συνολική έκθεση στην τεχνολογία μέχρι μια μεμονωμένη μετοχή, τη συγκρίνω με την απόδοση που θα είχαν τα ίδια χρήματα αν τα είχα βάλει στον παγκόσμιο πυρήνα. Δεν έχω ορίσει ένα σταθερό ανώτατο ποσοστό για τις ενεργές επιλογές. Αν συνεχίζουν να ξεπερνούν τον πυρήνα, διατηρούν τη θέση τους. Αν υστερούν, μεταφέρω κεφάλαια πίσω στον πυρήνα.

Αυτή η σύγκριση με βοηθά να βλέπω πιο καθαρά τα αποτελέσματα, χωρίς να παρασύρομαι από την εικόνα μιας μεμονωμένης μετοχής. Μια άνοδος 20% ακούγεται εξαιρετική. Αν όμως την ίδια περίοδο ο πυρήνας έχει ανέβει 25%, η ενεργή επιλογή μου τελικά απέδωσε λιγότερο.

Δικαιώματα προαίρεσης και ρευστότητα

Στα δικαιώματα προαίρεσης (options) χρησιμοποιώ μόνο στρατηγικές με προκαθορισμένο μέγιστο κίνδυνο. Αγοράζω calls και puts, χρησιμοποιώ LEAPS όταν έχω πιο μακροπρόθεσμη άποψη και εφαρμόζω συνδυαστικές στρατηγικές, όπως vertical spreads, calendar spreads, iron condors και butterflies. Πριν ανοίξω οποιαδήποτε θέση, γνωρίζω τη μέγιστη πιθανή ζημιά. Κάνω επίσης βραχυπρόθεσμες συναλλαγές λίγες ημέρες πριν από τη λήξη, με ευκαιρίες που εντοπίζω μέσα από συστηματική ανάλυση της αγοράς. Πρόκειται για το πιο ενεργό μέρος του χαρτοφυλακίου μου, αλλά και το μικρότερο: μαζί με τα μετρητά, αντιστοιχεί σε πολύ λιγότερο από 1% της συνολικής αξίας.

Δεν επενδύω σε ομόλογα. Έχω μακροπρόθεσμο επενδυτικό ορίζοντα και αποδέχομαι τις μεγαλύτερες διακυμάνσεις που συνεπάγεται ένα χαρτοφυλάκιο εξ ολοκλήρου σε μετοχές.

Τι μπορείτε να κρατήσετε από αυτό

Πιθανότατα όχι τις συγκεκριμένες μετοχές ή τα ποσοστά μου. Τα επιχειρήματα υπέρ ενός διαφοροποιημένου, χαμηλού κόστους πυρήνα έχουν γενικότερη εφαρμογή. Οι υπόλοιπες επιλογές είναι προσωπικές: εξαρτώνται από τον δικό μου επενδυτικό ορίζοντα, τις εκτιμήσεις μου για την τεχνολογία, τον χρόνο που διαθέτω και την προθυμία μου να αναγνωρίζω δημόσια τα λάθη μου. Η κατάλληλη κατανομή για εσάς εξαρτάται από τους στόχους σας, τον χρονικό σας ορίζοντα και τις απώλειες που μπορείτε πραγματικά να αντέξετε.

Αν κρατήσετε μία ιδέα, ας είναι αυτή: όποια ενεργή επενδυτική επιλογή κι αν κάνετε, συγκρίνετέ τη με μια απλούστερη εναλλακτική. Με τα πραγματικά αποτελέσματα, σε ευρώ, χωρίς ωραιοποιήσεις.